Dịch vụ môi trường rừng tiếp sức cho công tác bảo vệ rừng và giảm nghèo bền vững

SÔNG HINH, ĐẮK LẮK - Năm 2025, xã Sông Hinh sẽ triển khai Phương án sử dụng hơn 271 triệu đồng từ nguồn thu Dịch vụ môi trường rừng (DVMTR). Nguồn kinh phí này không chỉ là công cụ tài chính quan trọng để tăng cường do xã quản lý, mà còn được kỳ vọng sẽ tạo ra "cú hích" kép: vừa giữ vững "lá phổi xanh", vừa góp phần tạo sinh kế, cải thiện đời sống và thúc đẩy công tác giảm nghèo bền vững cho người dân, đặc biệt là cộng đồng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nguồn lực tài chính bền vững cho công tác bảo vệ rừng

Xã Sông Hinh mới, được thành lập trên cơ sở sáp nhập bốn đơn vị hành chính cũ, có diện tích tự nhiên rộng lớn với hơn 45.714 ha, trong đó đất lâm nghiệp chiếm tới 62,66%. Rừng không chỉ đóng vai trò lá chắn sinh thái, điều tiết nguồn nước cho các nhà máy thủy điện Sông Hinh và Sơn Giang, mà còn là không gian sinh tồn và nguồn sinh kế của gần 10.000 người dân tộc thiểu số.

Theo Phương án số 02/PA-UBND vừa được UBND xã Sông Hinh ban hành, tổng nguồn thu tiền DVMTR năm 2025 của xã là 271.080.000 đồng. Toàn bộ số tiền này sẽ được sử dụng cho công tác quản lý, bảo vệ rừng chưa khoán (QLBVR tập trung) trên tổng diện tích 2.275,44 ha, thuộc lưu vực của hai nhà máy thủy điện Sông Hinh và Sơn Giang.

Đây là một cơ chế tài chính bền vững, hiện thực hóa chủ trương "người hưởng lợi từ rừng phải trả tiền cho người bảo vệ rừng", giúp giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước và tạo ra nguồn lực tại chỗ để thực hiện các nhiệm vụ cấp bách.

Tác động kép: Giữ rừng và giảm nghèo

Điểm nhấn quan trọng nhất của phương án chính là cách thức sử dụng nguồn tiền này sẽ tác động trực tiếp và tích cực đến đời sống người dân địa phương, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo.

Thứ nhất, tạo việc làm và thu nhập trực tiếp cho người dân. Một phần lớn trong tổng số hơn 271 triệu đồng sẽ được chi trả cho những người dân địa phương tham gia trực tiếp vào các tổ tuần tra, bảo vệ rừng. Với kế hoạch tổ chức tới 950 lượt tuần tra, kiểm tra cả ngày lẫn đêm trong năm, chính sách này sẽ tạo ra một nguồn thu nhập ổn định, tuy không lớn nhưng có ý nghĩa quan trọng đối với các hộ gia đình ở vùng khó khăn. Việc ưu tiên huy động người dân sống gần rừng tham gia không chỉ giúp họ có thêm thu nhập mà còn nâng cao ý thức, biến họ từ người hưởng lợi thành người bảo vệ tài sản quý giá của cộng đồng.

Thứ hai, đảm bảo an ninh nguồn nước, ổn định sản xuất nông nghiệp. Hiệu quả kinh tế của chính sách này không chỉ dừng lại ở việc chi trả trực tiếp. Việc bảo vệ tốt hơn 2.275 ha rừng đầu nguồn sẽ giúp chống xói mòn, duy trì và điều tiết nguồn nước cho các hoạt động sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân. Nguồn nước ổn định là yếu tố sống còn đối với một địa phương có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp như Sông Hinh, giúp giảm thiểu rủi ro do hạn hán, lũ lụt, từ đó bảo vệ thành quả lao động và góp phần ổn định đời sống cho người dân.

Thứ ba, nâng cao nhận thức và trách nhiệm cộng đồng. Phương án cũng dành kinh phí cho công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và tập huấn nghiệp vụ về quản lý, bảo vệ rừng. Bằng cách chú trọng tuyên truyền trực tiếp đến người dân ở các khu vực vùng sâu, vùng xa, chính sách DVMTR đang từng bước nâng cao ý thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi hộ gia đình đối với tài nguyên rừng. Khi người dân hiểu rằng "giữ rừng là giữ nước, giữ nguồn sống", họ sẽ trở thành những "kiểm lâm viên tại chỗ" hiệu quả nhất.

Với dân số khoảng 23.695 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 41,71%, việc tạo ra các mô hình sinh kế gắn với rừng là một trong những giải pháp giảm nghèo bền vững và căn cơ nhất. Chính sách chi trả DVMTR tại xã Sông Hinh năm 2025 là một minh chứng sống động cho thấy, khi được triển khai một cách bài bản, minh bạch, việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo hoàn toàn có thể song hành và cộng hưởng lẫn nhau, mở ra một hướng đi bền vững cho các địa phương có nhiều tiềm năng về lâm nghiệp./.